Medicatieveiligheid, wat komt daar allemaal bij kijken?

Geplaatst op: 25 februari 2021 - Dit artikel printen - Dit artikel delen

Medicatie

Deze keer gaan we het hebben over medicatie. En dan met name over medicatieveiligheid en wat daar allemaal bij komt kijken. 

Medicatieveiligheid

Door verkeerd medicijngebruik belanden wekelijks 1200 mensen in het ziekenhuis. Vooral mensen van 65 jaar en ouder lopen een grotere risico op opname. Omdat zij vaak meer dan 5 medicijnen per dag slikken wordt de kans op bijwerkingen groter. En hierdoor kan ook de therapietrouw in het gedrang komen. Meer dan de helft van de opnames is te voorkomen door geen fouten meer te maken bij het medicijngebruik.

Medicatie-onveiligheid is echt een hardnekkig probleem en daarom heeft het een hoge prioriteit. Zoals dus gezegd kunnen verkeerde geneesmiddelen, of het verkeerd gebruik van geneesmiddelen, risico’s met zich meebrengen. Daarom houdt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zorgbreed toezicht op zowel de veiligheid van het geneesmiddel zelf, als op het veilige gebruik van geneesmiddelen.

Wettelijke basis voor het toezicht op medicatieveiligheid

De inspectie houdt toezicht op grond van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) . Hieronder valt het goed en veilig toepassen van geneesmiddelen bij een ziekte of aandoening. Het toezicht op de productie en distributie van geneesmiddelen doet de inspectie op grond van de Geneesmiddelenwet. Verder zijn er diverse andere wetten bij betrokken.

Hoe zorg je voor een betere veiligheid?

Informatie

Een van de belangrijkste oorzaken van medicatiefouten is dat bij het voorschrijven, uitgifte en toediening, onvoldoende informatie beschikbaar is. Bijvoorbeeld welke medicatie gebruikt de patiënt al? Of heeft de patiënt allergieën of overgevoeligheden? Is zijn nierfunctie oké? Daarom is een actueel en volledig inzicht in de medicatiegegevens en de patiëntkenmerken noodzakelijk.

Medicatieproces

De informatiestandaard Medicatieproces is een set van afspraken over eenduidige registratie en uitwisseling van medicatiegegevens. In dit medicatieproces zijn 4 stappen de basis voor registreren en uitwisselen van informatie. Deze stappen zijn voorschrijven, verstrekken, toedienen en gebruik. Buiten het voorschrijven zullen verpleegkundigen en verzorgenden het meest te maken hebben met de stappen verstrekken, toedienen en gebruik. Over deze informatiestandaard medicatieproces kan je via de Nictiz website nog veel meer informatie vinden.

Verder wordt in deze animatie de informatiestandaard Medicatieproces nog eens nader toegelicht.

Medicatieverificatie

Ook als de patiënt opgenomen, overgeplaatst of ontslagen wordt uit het ziekenhuis is het belangrijk dat alle gebruikte medicijnen juist geregistreerd zijn. Daarom wordt er het proces van medicatieverificatie toegepast. Dit gebeurt volgens 2 landelijke richtlijnen: Safety-I en Safety-II. Op dit moment loopt er een onderzoek naar het verschil tussen theorie en praktijk.

Medicatieoverdracht

Op 11 februari vorig jaar is een nieuwe richtlijn “Overdracht van medicatiegegevens in de keten” van kracht geworden. Deze richtlijn zorgt ervoor dat zorgverleners beschikken over actuele medicatiegegevens. Dat is natuurlijk belangrijk bij het voorschrijven, overhandigen en toedienen van medicijnen aan patiënten.

Deze richtlijn wordt ook meegenomen in het toetsingskader van de IGJ voor zowel verpleeghuiszorg als zorg thuis.

De kwaliteitsstandaard ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’ omschrijft de verantwoordelijkheden van artsen, apothekers, verpleegkundigen en patiënten. De kwaliteitsstandaard regelt ook de uitwisseling van medicatiegegevens in de hele keten: van huisartsenzorg, apotheken en ziekenhuizen tot verpleeghuiszorg, thuiszorg, trombosediensten en tandartsen. Meer weten over de kwaliteitsstandaard?

Cursussen

Zorgscholing heeft een compleet en kwalitatief goed scholingsaanbod voor zorginstellingen, zzp’ers en andere professionals die onder de Wkkgz vallen. Op het gebied van medicatie hebben we diverse trainingen en cursussen. Die je zowel on- als offline kunt volgen. En ze zijn er zowel voor Helpende + als voor verzorgenden en verpleegkundigen.

Neem bijvoorbeeld de bijscholing Medicatie voor Helpende+. Als Helpende+ ben je al bekwaam in het aanreiken van medicatie. Omdat dit een risicovolle handeling is, moet je aantoonbaar bekwaam zijn en blijven. Deze bijscholing is daar uitermate geschikt voor.

We hebben ook diverse cursussen en bijscholingen over medicatieveiligheid. Je kan met deze cursussen diverse accreditatie of studie punten verzamelen. 

Medisch rekenen

Medisch en verpleegkundig rekenen mogen we niet overslaan bij de medicatieveiligheid. En dat is vaak een struikelpunt voor veel zorgverleners. 

Soms is medisch rekenen een onderdeel van de cursus medicatieveiligheid of medicatie toedienen. Maar we hebben ook losse trainingen. En dit op allerlei manieren. Heb je liever les van iemand die je persoonlijk kan begeleiden, dat kan, evenals een praktijkles waarin je extra uitleg krijgt en kunt oefenen. 

Dan hebben we ook nog een zeer bijzondere cursus medisch rekenen. Toegankelijk voor iedereen, maar bij uitstek geschikt voor mensen die last hebben van rekenangst. Dat is de cursus Medisch rekenen met Meneer Megens.

Meneer Megens (Dirk Megens) is in 2019 uitgeroepen tot “Leraar van het jaar”.

En het bovenstaande is maar een greep uit onze cursussen en bijscholingen. Natuurlijk houden wij rekening met alle maatregelen omtrent COVID. Daar waar we kunnen geven we veilig op locatie les, maar ook via e-learning kan je op je gemak op je eigen plekje veel cursussen volgen. Zien we je gauw?

Zorgscholing, partner van Solopartners, heeft een passie voor goede zorg. Kwaliteit en een eerlijke prijs vinden wij heel belangrijk. En net zoals Solopartners handelen we vanuit de belangen van de zorgprofessional.

Dit artikel delen